İstifleme Bozukluğu Nedir? Nedenleri? Tedavi Yöntemleri?

İstifleme Bozukluğu Nedir?

İstifleme bozukluğu; maddi değeri olsun ya da olmasın, kişinin sahip olduğu eşyaları atma konusunda ciddi bir güçlük yaşamasıdır. DSM-5 ile birlikte 'Obsesif-Kompulsif ve İlişkili Bozukluklar' kategorisi altında başlı başına ayrı bir tanı olarak kabul edilmiştir.

Yani bu durum başka bir deyişle, basit bir eşya biriktirme merakı değildir. Birey genelde eşyaların ileride işine yarayacağını düşünür ya da onlara yoğun bir duygusal anlam yükler. Zamanla biriken bu eşyalar yaşam alanlarını tamamen kaplayarak evi kullanılmaz hale getirir ve kişinin yaşam kalitesini ciddi derecede düşürecek hale getirir.

İstifleme Bozukluğu Nedenleri

• Genetik, çevresel ve psikolojik unsurların bir araya gelmesi, istifleme bozukluğunun gelişiminde rol oynar.
• Ailesinde benzer biriktirme davranışı olan kişilerde görülme ihtimali daha yüksektir.
• Kişinin sosyal çevresinden soyutlanması ve fiziksel olarak yalnız kalması da süreci tetikleyebilir. Bireyler, zamanla derinleşen bu yalnızlık hissiyle eşyalara sığınabilir.

Bunun yanı sıra; depresyon, kaygı bozuklukları, kişilik bozuklukları gibi durumlar istifleme bozukluğuna eşlik edebilir. Ayrıca demans veya psikoz gibi rahatsızlıklarda da ikincil bir belirti olarak ortaya çıkabilir.

İstifleme Bozukluğu Tedavi Yöntemleri

İstifleme bozukluğu kendi kendine geçme eğilimi gösteren bir durum değildir. Tedavisinde en etkili yaklaşım Bilişsel Davranışçı Terapi’dir. Terapide bireyin eşyalara yüklediği anlamlar çalışılır ve davranışlarını yeniden yapılandırmayı öğrenir. Şiddetli vakalarda ilaç tedavisi de sürece eklenebilir. Düzenli terapi desteği ve çevresel düzenleme planları, günlük yaşam alanının yeniden işlev kazanmasına yardımcı olur.